Architektura XXI wieku

MSN – dramat w kilku odsłonach

admin — Fri, 18 May 2012 08:00:34 +0000

„15 grudnia 2005 roku ogłoszono, z medialnym przytupem, rozpoczęcie konkursu na Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, które miało powstać na eksponowanej działce w samym sercu stolicy. Konkursowi towarzyszyły wielkie nadzieje: mówiono o efekcie Bilbao, o polskim Tate Gallery, i wreszcie o tym, że dzięki nowemu muzeum Warszawa uzyska (należną jej) rolę środkowoeuropejskiej stolicy sztuki nowoczesnej”, pisze na łamach „Architektury-Murator” Artur Jasiński.

Sale wystawowe Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie, proj. Christian Kerez, fot. www.artmuseum.pl

W siedem lat po podjęciu decyzji o budowie w Warszawie Muzeum Sztuki Nowoczesnej i w kilka dni po zerwaniu współpracy z architektem budynku (a co za tym idzie rezygnacji z budowy placówki) nie milkną głosy krytyki i oburzenia na fakt, że władze Warszawy w tak kiepskim stylu wycofują się projektu, który miał być jedną ze sztandarowych inwestycji, obiektem, który powinien odmienić oblicze Warszawy, stać się ikoną, symbolem nowoczesnej Polski.
Architekt Artur Jasiński, który w zespole z japońskim projektantem, Junem Aoki , brał udział w drugiej edycji konkursu na gmach Muzeum (w 2007 roku), teraz opisuje po kolei losy tej niezrealizowanej inwestycji, od pierwszego konkursu architektonicznego (unieważnionego a atmosferze skandalu), przez krytykę projektu Christiana Kereza, po trwające właśnie publiczne przepychanki między architektem a przedstawicielami warszawskiego Ratusza.

Autor arcyciekawego podsumowania tego „serialu” zwraca uwagę na wiele spraw, które przy okazji się ujawniły: na nasze, polskie marzenie o posiadaniu architektonicznej ikony („efektu Bilbao”), zaprojektowanej przez starchitekta; o kompletnym braku wizji władz stolicy, co do tego, jaką rolę ma pełnić obiekt (wciskanie do niego teatru już po rozstrzygnięciu konkursu na budynek); urzędniczą niemoc w uregulowaniu kwestii własności gruntów; brak estetyczne i architektonicznej edukacji nie tylko wśród „zwykłych ludzi”, ale i decydentów.
„W sprawie projektu Muzeum Sztuki Nowoczesnej zawiodły nasze procedury, nasze elity i nasze służby publiczne. Spartaczono konkurs, zbojkotowano jego rozstrzygnięcie, po czym zmarnowano pięć kolejnych lat. Okazało się przy tym, że Christian Kerez przebywa w innej przestrzeni i kulturze architektonicznej, w świecie dla nas obcym i niezrozumiałym”, pisze Artur Jasiński.
Ponury i porażająco smutny tekst, który w całości można przeczytać na stronie internetowej miesięcznika „Architektura-Murator” jest zarazem doskonałym podsumowaniem tych siedmiu lat, podczas których wielu miało nadzieję, że Warszawa zyska nie tylko placówkę kulturalną, ale i architektoniczny landmark.

Albert Speer Jr. na stadionie

admin — Thu, 17 May 2012 13:38:11 +0000

15 maja przyznano Stadium Business Awards, międzynarodowe, branżowe nagrody, wręczane w kilku kategoriach nowowybudowanym obiektom sportowym z całego świata (wyróżnienia dotyczą zarówno architektury, jak i rozwiązań technicznych czy sposobów zarządzania arenami). W tegorocznej edycji laur dla najpiękniejszego architektonicznie obiektu otrzymała PGE Arena, czyli wzniesiony na Euro 2012 stadion w Gdańsku (proj. RKW Rhode Kellerman Wawrowsky).
Choć od wielu lat obiekty sportowe, budowane z okazji dużych imprez (Mistrzostwa Świata, Olimpiada itp.) muszą być nie tylko funkcjonalne, ale atrakcyjne wizualnie, dopiero przy okazji budowy stadionu olimpijskiego w Pekinie na Igrzyska w 2008 roku tak wiele uwagi poświęcono architekturze areny. „Ptasie gniazdo” – bo taką nazwę szybko nadano stadionowi, dzieło szwajcarskiego duetu architektów Jacques Herzog & Pierre de Meuron, rzeczywiście jest obiektem nie tylko imponującym rozmachem, ale i wartościowym architektonicznie. Od tamtej pory przy każdej kolejnej dużej imprezie sportowej media sporo uwagi poświęcają urodzie nowych inwestycji, które zaczęły być traktowane jako symbole tych wydarzeń, ale też obiekty, które później będą nadal rozsławiać miasta, w których powstały. Kilka nowych stadionów, zbudowanych ostatnio na świecie można zobaczyć w serwisie Bryła.pl .

Stadion Al Wakrah, Katar, proj. Albert Speer Jr., fot: www.as-p.de

Ta swoista rywalizacja na skalę i atrakcyjność aren sportowych jest szczególnie widowiskowa w przypadku krajów Bliskiego Wschodu, które dysponując gigantycznymi budżetami, za pomocą architektury starają się wejść do grona „krajów pierwszej światowej ligi”.
Za 10 lat Mistrzostwa Świata w Piłce Nożnej odbywać się będą w Katarze, najbogatszym kraju świata (PKB na jednego mieszkańca wynosi tu 90 tys. dolarów; w Polsce to 19 tys.), o najszybszym wzroście gospodarczym (19.4% rocznie). Jak się łatwo domyślić, stadiony, jakie z okazji Mistrzostw mają powstać w tym niewielkim kraju, mają przerosnąć wszystko, co zbudowano do tej pory. 2022 FIFA World Cup w Katarze będzie rozgrywane na kilkunastu stadionach, z których każdy ma być inny i supernowoczesny. Choć na razie istnieją głównie na papierze, już wiadomo, że będą nie tylko wyjątkowe pod względem wyglądu, ale i techniki (ze względu na wysokie temperatury w Katarze areny będą zaprojektowane tak, by minimalizować dostęp do wnętrza światła słonecznego oraz wyposażone w systemy chłodzące, by temperatura w nich nie przekroczyła 22 stopni Celsjusza).

Stadion Al Garafa, Katar, proj. Albert Speer Jr., fot: www.as-p.de

Tym, co dziś nadaje rozgłos katarskim inwestycjom jest fakt, że do zaprojektowania stadionów zaproszono tu Alberta Speera Juniora, syna nadwornego architekta Trzeciej Rzeszy, jednego z najbliższych współpracowników Adolfa Hitlera. Choć Speer Junior odżegnuje się od dorobku i poglądów ojca, we Frankfurcie nad Menem od 40 lat prowadzi własne biuro i ma spory dorobek zarówno architektoniczny, jak i urbanistyczny, trudno oprzeć się wrażeniu, że wybór tego właśnie architekta miał przynieść jeszcze większy rozgłos nowym inwestycjom i samej imprezie.
Projekty, przygotowane przez Alberta Speera Jr. na 2022 FIFA World Cup w Katarze można obejrzeć na www.guardian.co.uk

Wizje niezrealizowane

admin — Wed, 16 May 2012 13:52:15 +0000

Muzeum Sztuki Nowoczesnej, które planowano zbudować na warszawskim Placu Defilad nie jest jedyną wielką wizją architektoniczną, która miała powstać w Polsce, a z różnych powodów nie zostanie zrealizowana.
Choć Polska nie była nigdy krajem szczególnie przyciągającym światowej sławy architektów, kilkoro z nich pracowało nad projektami, które miały rozsławić polskie miasta. Co ciekawe, choć nad Wisłą mieli budować Zaha Hadid i Frank Gehry, Tadao Ando i Peter Zumthor (wszyscy są laureatami prestiżowej Nagrody Pritzkera), to właśnie ich propozycje wszystkie trafiły do szuflady. Aż chciałoby się wysunąć wniosek, że im bardziej sławny architekt projektuje coś dla polskiego miasta, tym większe prawdopodobieństwo, że jego wizja nie zostanie zrealizowana.
O najważniejszych projektach, które zapewne na zawsze zostaną na papierze można od dziś przeczytać w serwisie bryla.pl. Jest tu i warszawska Lilium Tower, drapacz chmur Zahy Hadid, i centrum kultury, które w kieleckiej synagodze miał stworzyć Peter Zumtohr. Inwestycje prywatne i publiczne, widowiskowe i skromne, niezależnie od nakładów finansowych, wszystkie trafiły do kosza.

Biurowiec Metropolitan, Warszawa, proj. Norman Foster, fot.Marcin Białek (Creative Commons 2.0)

Jak widać, Polska nie ma szczęścia do słynnych budowniczych. Jak do tej pory (po 1989 roku) zbudowano właściwie tylko dwa obiekty, które zeszły z desek kreślarskich architektów-celebrytów. Oba stoją w Warszawie: to biurowiec Metropolitan z 2003 roku, który we współpracy z polską pracownią JEMS Architekci zaprojektował na Placu Piłsudskiego Brytyjczyk, Norman Foster oraz apartamentowiec Złota 44, dzieło Daniela Libeskinda (budowa trwa, choć nie obyło się bez kontrowersji i kłopotów).

Apartamentowiec Złota 44 w budowie, Warszawa, proj. Daniel Libeskind

Władzom polskich miast i inwestorom wciąż marzy się „efekt Bilbao”, kiedy to za pomocą oryginalnej budowli miasto zyskało sławę, turystów i pieniądze. Projekty są – ogromne Camerimage Łódź Center Franka Gehry`ego miało odmienić los podupadającej Łodzi; kameralny i skromny projekt niezwykle cenionego Petera Zumthora miał wprowadzić Kielce do pierwszej ligi miast na świecie. Konflikty o pieniądze, niemoc urzędników, brak konsekwencji we wprowadzaniu wizji w życie – wielkie projekty rozbiły się banalną codzienność.

Starchitekcie, precz!

admin — Tue, 15 May 2012 08:33:16 +0000

Kilka dni temu lewicowi radni z hiszpańskiej Walencji zgłosili oficjalny sprzeciw wobec faktu, że budżet budowanego od lat w ich mieście Centrum Nauki i Sztuki za bardzo przekroczył planowane koszty inwestycji. Wielofunkcyjne założenie o nazwie Ciutat de les Arts i les Ciències od 1996 roku buduje w swoim rodzinnym mieście Santiago Calatrava, jeden z najsłynniejszych (i najdroższych) obecnie architektów. Jego abstrakcyjne, rzeźbiarskie budowle są zarazem arcydziełami współczesnej inżynierii, a ich śnieżnobiałe, bardzo charakterystyczne kształty są wyjątkowo widowiskowe.

Ciutat de les Arts i de les Ciències, Walencja, proj. Santiago Calatrava, fot. Marja van Bochove (Creative Commons 2.0)

Radni Walencji, mając na uwadze także kryzys gospodarczy, który mocno uderzył w Hiszpanię, zbuntowali się przeciwko ciągnącej się od lat inwestycji z kilku powodów: Calatrava zlecenie na wyjątkowo kosztowny projekt miał otrzymać na drodze nieoficjalnych negocjacji; budżet, przeznaczony na budowę wrósł już do 1,1 miliarda euro (i na tym się nie zakończy – a wynagrodzenie architekta jest procentem od ostatecznego kosztu inwestycji); architekt miał wcześniej pobierać wynagrodzenie za projekty, które nigdy nie zostały zrealizowane; część ze zbudowanych wcześniej w Hiszpanii przez Calatravę obiektów (powstawały w okresie boomu gospodarczego) trudno było ukończyć, a niektóre dziś stoją puste lub trudno je funkcjonalnie zagospodarować. Budzi to obawy, że podobny los spotka Ciutat de les Arts i les Ciències.
Mimo że Calatrava od lat mieszka i pracuje głównie w Zurichu, ma na koncie realizacje w swoim rodzinnym kraju, a Hiszpanie są z nich szczególnie dumni, traktując je jako swoiste „landmarki”, znaki rozpoznawcze hiszpańskich miast. Inwestycja w Walencji jednak, niezwykle droga i ciągnąca się już od 15 lat coraz częściej staje się przedmiotem krytyki. Nagłośnił ją niedawno brytyjski Guardian.

Projekt sali koncertowej Neues Stadt-Casino, Bazylea, proj. Zaha Hadid, fot: www.zaha-hadid.com

Krytyka wielbionego hiszpańskiego starchitekta nie jest pierwszym przypadkiem, kiedy dzieła architektów – celebrytów napotykają na społeczny opór.
W 2007 roku mieszkańcy Bazylei odrzucili w referendum projekt gmachu sali koncertowej, jaki w centrum miasta miała zbudować Zaha Hadid. W Szwajcarii mieszkańcy muszą wyrazić zgodę na każdą nową inwestycję w ich mieście – tym razem uznali, że zaproponowany przez architektkę abstrakcyjny gmach jest zbyt arogancki: nijak się ma do charakteru Bazylei, nie wpisuje się w jej architektoniczny kontekst i dlatego (mimo że znane nazwisko architekta świetnie promuje budowlę) nie zostanie zrealizowany.
Dwa lata później zrezygnowano z realizacji gotowego już projektu kompleksu Atlantic Yards, który miał powstać na Brooklynie według wizji Franka Gehry`ego. Kompleks biurowo-mieszkaniowo-handlowo-sportowy okazał się za drogi – inwestor zrezygnował z usług starchitekta, projekt powierzając mało znanemu (i tańszemu) architektowi. Co ciekawe – decyzja ta spotkała się ze społecznym uznaniem: wielu krytyków architektury, ale i mieszkańców uważało propozycję Gehry`ego za niestosowną do tego miejsca, a nawet po prostu brzydką.
Dosłownie kilka dni temu władze Helsinek odrzuciły prepozycję Fundacji Solomona R. Guggenheima, by fińska stolica stała się kolejną siedzibą słynnego muzeum (jak dotąd powstały trzy Muzea Guggenheima: w Nowym Jorku, Bilbao i Wenecji; czwarty jest budowany w Abu Dhabi, w Zjednoczonych Emiratach Arabskich). Radni Helsinek uznali, że choć „efekt Bilbao” jest marzeniem wielu miast, 150 milionów euro, które miasto z kieszeni podatników musiałoby wydać na projekt, to zdecydowanie za dużo w obecnej sytuacji gospodarczej.

Warszawa z wizualizacji

admin — Mon, 14 May 2012 07:51:50 +0000

Do tego, że publikowane w gazetach portrety są poddawane obróbce graficznej, wszyscy się już przyzwyczaili. Skoro promujący się w prasie człowiek chce poprawić swój wygląd, dlaczego nie mają tego robić miasta?
Wizualizacje, pokazujące „lepsze oblicze miasta”, niewiele różnią się od sesji mody, podrasowanych w photoshopie. O tym, jak powszechne stało się prezentowanie cyfrowo upiększonych miast, dzielnic i budynków może się przekonać każdy, kupujący mieszkanie w nowym osiedlu. „Zielone zakątki” i „Słoneczne oazy” w folderach prezentują się sielankowo, w rzeczywistości okazuje się, że tuż za płotem domu biegnie czteropasmowa jezdnia. Którą grafik skrzętnie usunął ze zdjęcia.
Prawdziwym plebiscytem na najlepszą wizualizację są międzynarodowe targi nieruchomości w Cannes, gdzie światowe metropolie i mniejsze ośrodki chcą zaprezentować się z jak najlepszej (najnowocześniejszej, najbardziej „światowej”) strony, żeby przyciągnąć w ten sposób kolejnych inwestorów. Dlatego we wszystkich materiałach pojawiają się głównie futurystyczne dzielnice wieżowców i pełne bogatych i szczęśliwych ludzi bulwary.

Jednym z bardziej widowiskowych projektów, jaki miał odmienić oblicze Warszawy, była Lilium Tower, czyli powstała w pracowni słynnej Zahy Hadid propozycja budowy 257-merowego wieżowca tuż obok Dworca Centralnego i Hotelu Marriott. Mimo że nawet laicy dostrzegali złe (a raczej żadne) wpisanie obiektu w zastany kontekst i przypadkowość jego bryły, w materiałach promocyjnych obiekt prezentował się widowiskowo, a zabudowę Warszawy potraktowano tylko jako tło dla niego.

O tym, jak wygląda Warszawa w marzeniach inwestorów można przeczytać w jednym z ostatnich numerów „Życia Warszawy” . Izabela Kraj opisała tu atrakcyjnie „opakowane” w piękne zdjęcia stołeczne inwestycje, powstające i te, już schowane do szuflady, w których Warszawa prezentuje się jak supernowoczesna metropolia, której nie znają mieszkający tu ludzie.
”Gdy patrzymy na komputerowo stworzone urokliwe alejki niczym z włoskiego południowego miasteczka, ekskluzywne mieszkania w portowych dokach, elegancką marinę czy smukłe wieżowce w tle na podmokłym terenie, który dziś porośnięty jest wyłącznie nadrzecznymi chaszczami, niewielu wierzy, że taka zabudowa może powstać”, pisze autorka, odnosząc się do wizjonerskich obrazów Portu Praskiego, jednaj z największych inwestycji, jakie mają być zrealizowane w mieście wg projektu biura JEMS Architekci). O ile zabudowa w Porcie Praskim ma powstać, o tyle drugi duży projekt – Park Światła – jaki chciała obok stadionu Skry i Pola Mokotowskiego realizować firma Global Parners i pracownia architektoniczna Kuryłowicz&Associates trafiła do archiwum. Wijące się wieżowce i zatopione w zieleni kameralne budynki mieszkalne na zawsze pozostaną tylko na wizualizacjach.

Port Praski w Warszawie, proj. JEMS Architekci, fot. www.portpraski.pl

Chleba zamiast igrzysk

admin — Fri, 11 May 2012 17:25:00 +0000

10 czerwca, dwa dni po tym, jak usłyszymy pierwszy gwizdek Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej Euro 2012, w Poznaniu odbędzie się demonstracja, będąca wyrazem sprzeciwu wobec polityki (głównie finansowej) polskich miast w związku z tą imprezą. Kilkanaście organizacji – od ruchów feministycznych, przez lokatorskie, po socjalistyczne (pełna lista TU) stworzyło wspólną inicjatywę, mającą wyrazić sprzeciw wobec sposobu organizacji i finansowania Euro oraz tego, jak mało korzyści popłynie z tej imprezy do mieszkańców miast-organizatorów.

http://10czerwca.eu

Sygnatariusze protestu piszą: „Organizacja Euro 2012 jest przedstawiana przez władze i media jako wielki sukces. Polityka miejska miast gospodarzy przez kilka ostatnich lat skoncentrowana jest na organizacji mistrzostw. Koszt wrocławskiego stadionu cały czas rośnie, a wynosi już kwotę ponad 900 mln zł – jest to wydatek bliski 1/3 rocznego budżetu Wrocławia, jednak stanowi tylko część kosztów organizacji mistrzostw. Taka inwestycja wiąże się z wielkimi wyrzeczeniami i nowymi zobowiązaniami, jak wzrost długu publicznego. Organizacja Euro nie była decyzją demokratyczną – nie było referendum ani nawet rzetelnych konsultacji społecznych w potencjalnych miastach gospodarzach. Czy obiecywany sukces jest w ogóle realny? Czy wszystkie mieszkanki i mieszkańcy miasta skorzystają na tym wydarzeniu?”.
Na stronie internetowej inicjatywy – http://10czerwca.eu – można przeczytać postulaty zaangażowanych organizacji oraz m.in. relacje z innych wydarzeń, będących wynikiem podobnego sprzeciwu wobec niedemokratycznych, skomercjalizowanych i bardzo kosztownych igrzysk.

11 maja z warszawskiego klombu, na którym kwitło ułożone z bratków ogromne logo Euro 2012, zniknęła część roślin, które później, przesadzone do doniczek, rozdawano w tramwajach i na ulicach. Do kwiatka dołączona była ulotka, przypominająca oficjalne pismo od Hanny Gronkiewicz-Waltz, podpisana „Kwiatki z rabatki”, o treści: „Przepraszamy! Zdajemy sobie sprawę z tego, że przez organizację Euro musieliście zacisnąć pasa. Musimy podwyższać ceny biletów, prywatyzować stołówki, podwyższać czynsze mieszkań komunalnych, wyrzucać na bruk zadłużonych lokatorów, komercjalizować teatry. Oprócz tych poświęceń zostaliście obciążeni kosztami budowy biało-czerwonego Stadionu Narodowego: to ponad 2 mld zł – tyle co budowa dwóch nowych mostów lub czterech linii metra. Ratusz wyda też na strefę kibica pod Pałacem Kultury 27 mln w 23 dni – z grubsza tyle, ile zaoszczędzi na likwidacji szkolnych stołówek w skali roku. Sama promocja miasta ma kosztować 60 mln zł – tyle, co budżet żłobków, dlatego musimy je zamknąć, przepraszamy! Wkrótce zdacie sobie sprawę z tego, że ten wspólny wysiłek się nie zwróci. Jedyne, na co nas stać, w obecnej sytuacji to skromny, ale wymowny podarunek: kwiatek z rabatki. Postawcie go na parapecie, zaśpiewajcie hymn i pamiętajcie o nas” (cytat za Gazetą Stołeczną).

Wokół organizacji Euro nie tylko władze, ale i media budują atmosferę entuzjazmu i sukcesu. Wielu mieszkańców miast cieszy się z faktu organizacji mistrzostw w Polsce, coraz liczniejsze są jednak głosy krytyczne. Co ważne – nie odnoszą się one do samej idei imprezy, ale rzeczowo krytykują te elementy wydarzenia, które w jawny sposób stoją w opozycji do interesu mieszkańców miast, w których mecze mają się odbywać.

Jeśli nie Muzeum to co?

admin — Thu, 10 May 2012 22:23:32 +0000

Warszawa nie będzie miała nowego gmachu Muzeum Sztuki Nowoczesnej (a właściwie Centrum Sztuki Nowoczesnej, bo nową siedzibę miał otrzymać też teatr TR Warszawa) – władze miasta zerwały umowę ze szwajcarskim architektem, który od 2007 roku pracował na projektem budynku, co poskutkuje zapewne odsunięciem dalszych działań inwestycyjnych na bliżej nieokreśloną przyszłość. Tym samym Warszawa pozostaje w niechlubnym gronie światowych stolic, pozbawionych placówki, na stałe i programowo prezentującej i kolekcjonującej sztukę współczesną.
Skoro przez kolejne lata nie będziemy przyciągać turystów ani ciekawym gmachem muzeum, ani głośnymi wystawami, co Warszawa oferuje jako największe swoje atrakcje, co jest największą wartością tego miasta, którą powinniśmy się chwalić?

W miejscu gdzie miał stanąć gmach Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie wg projektu Christiana Kereza, na czas EURO 2012 stanie makdonalds w strefie kibica, co podsumowuje ta ironiczna wizualizacja / źródło: www.facebook.com/MuzeumSztukiNowoczesnej

Na stronie Urzędu Miasta, w zakładce „Turystyka” można znaleźć listę „Top 10” warszawskich atrakcji, prawdziwe „must see” dla każdego, odwiedzającego stolicę.
”Będąc w Warszawie nie możesz tego pominąć”, anonsują autorzy zestawienia, na którym pierwsze trzy miejsca należą do Starego Miasta, Łazienek i Wilanowa.
Czwartą pozycję zajął jeden z najmłodszych zabytków Warszawy, czyli Pałac Kultury i Nauki. Muzeum Powstania Warszawskiego, Muzeum Narodowe, Muzeum Fryderyka Chopina – to dla tych, którzy nie lubią spędzać czasu na świeżym powietrzu. Ale jest i oferta dla wytrawnych spacerowiczów: ZOO, Praga (ulice Ząbkowska i 11 Listopada) i ogród na dachu BUW-u.
Jeśliby uznać, że miasta powinny promować się przede wszystkim tym, co mają najbardziej oryginalnego, unikalnego, niepowtarzalnego, co z owej listy „Top 10” zostało by w ofercie? Pewnie Pałac Kultury, zakładając że oferta kierowana jest do przybyszów z Zachodu, jest wyjątkowy, powinniśmy się nim chwalić. Warte uwagi jest też Stare Miasto, nie jako piękny czy atrakcyjny teren turystyczny (bo taki nie jest), ale jako fenomen odbudowy, jako symbol wskrzeszenia miasta, które zostało zmiecione z powierzchni ziemi. Pozostałe pozycje z tej listy trudno uznać za obiekty, które urzekną rzesze turystów; są nie tylko wtórne, ale i odwołują się do stereotypowego, najbardziej banalnego rozumienia „atrakcji turystycznej”. Warszawa z tej oferty nie jawi się jako miasto, które oferuje coś ciekawego…

CULBURB URSUS: WYNIKI

admin — Thu, 10 May 2012 07:14:54 +0000

INTERWENCJE MIEJSKIE DLA DZIELNICY URSUS W WARSZAWIE
Pełny raport z wyboru: +TU
Ogłoszenie konkursowe: +TU
English info: + HERE

Ursus, maj 2012, fot. Piotr Bujas

36 projektów, których autorzy reprezentują 10 krajów europejskich, nadesłanych zostało w odpowiedzi na międzynarodowy call na interwencję miejską dla dzielnicy Ursus w Warszawie. Propozycje wskazują na znacznie centralnej części dzielnicy oraz terenów pofabrycznych, skupiając się głównie na problemach obrazu i tożsamości, historii i kondycji społeczności lokalnej. Dziękujemy wszystkim uczestnikom za nadesłane projekty – z pewnością pomagają one w krystalizacji wizji na temat tego czym jest i jak może zmienić się Ursus – poprzemysłowa i satelitarna dzielnica Warszawy.

Po szczegółowej analizie wszystkich propozycji oraz rozważeniu potencjału oraz relacji do problemów objawiających się w dzielnicy poniższe projekty wybrane zostały do realizacji w drugiej połowie 2012 roku:

Untilted – (Kwasieborski design)
Wykorzystanie wielkoformatowych nośników na stacji Ursus do prezentacji wyników sondażu dotyczącego tożsamości dzielnicy, przeprowadzonego wśród mieszkańców.

Ursus District GPS-gardening (Jürgen Lehmeier)
Strategia oparta o stworzenie alternatywnej mapy atrakcji i interesujących artefaktów w dzielnicy Ursus za pomocą platformy Geocaching. Wybór i lokalizacja zostanie wskazana przez mieszkańców dzielnicy.

Następujące projekty zostały wyróżnione:

1952-2012 (Magdalena Prus)
Instalacja dźwiękowa upamiętniająca koncert orkiestry Filharmonii Warszawskiej w klubie zakładowym Zakładów Mechanicznych „Ursus” z 1952 roku. Wykonany został poemat symfoniczny „Bajka” S. Moniuszki, wydarzenie stało się kanwą dokumentu Andrzeja Munka o tym samym tytule.

The Cleaning (Maryna Tomaszewska)
Pragmatyczna propozycja oczyszczenia budynku stacji kolejowej Ursus z pomocą 10 lokalnych wolontariuszy.

CULBURB_URSUS – międzynarodowy call adresowany do architektów, artystów, badaczy miasta jak również do miejskich aktywistów i wszystkich zainteresowanych problematyką miejską. Celem projektu jest ożywienie debaty wokół problemów i potencjału podmiejskiej dzielnicy Ursus w Warszawie poprzez zastosowanie mikrointerwencji tzw. miejskiej akupunktury. Zrealizowane z użyciem minimalnych środków projekty w przestrzeni miejskiej, mają podać kierunek zmian, aktywizować mieszkańców: stać się “punktami krystalizacji” dla przemian w dużej skali. Projekt Culburb, zainicjowany przez Centre for Central European Architecture z Pragi realizowany jest na przedmieściach Warszawy, Budapesztu, Lubljany, Wiednia, Pragi, Bratysławy. Projekt zainicjowany przez realizowany jest dzięki dofinansowaniu m.in. z unijnego Programu Kultura, Funduszu Wyszehradzkiego oraz European Cultural Foundation. Część polska koordynowana jest przez Fundację Bęc Zmiana w ramach 5 edycji festiwalu Synchronicity. Projekty dla Warszawy przyszłości, którego głównym tematem w tym roku jest promocja miasta przez architekturę.

Koordynator Culburb Ursus: Piotr Bujas
Organizator Culburb Ursus: Fundacja Bęc Zmiana, Warszawa / www.funbec.eu
Organizator Culburb: Centre for Central European Architecture, Praga / www.ccea.cz
Współorganizatorzy Culburb: Soho in Ottakring, Wiedeń; Kortárs Építeszeti Központ, Budapeszt; KUD C3, Lublana; Verejný podstavec, Bratysława; Centrum komunitného rozvoja, Bratysława
Projekt Synchronicity 2012 realizowany jest dzięki dotacji od Miasta Stołecznego Warszawy oraz Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

+++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++

CULBURB URSUS: RESULTS
CALL FOR URBAN INTERVENTIONS IN THE DISTRICT OF URSUS, WARSAW, POLAND
Read full selection report: +HERE
Read open call text: +HERE

Ursus, May 2012, fot. Piotr Bujas

36 proposals, representing 10 Europeans countries, were submitted as a result of our call for urban interventions in the district of Ursus in Warsaw, targeted at architects, artists, urban researchers as well as urban activists. The submitted projects will help to crystallize a overview about current state of Ursus district and its potential future. Ursus – as an example of contemporary suburbanization and urban sprawl represents specific set of problems that are waiting for proper definition and solutions. Implementation of selected projects is perceived as an element of building local identity and community engagement in the Ursus. We want to thank all participants for submitting proposals and their engagement.

After careful consideration of all proposals jury selected proposals which address the questions and have reference to important problems of the locality. The following two projects are selected to development and implementation under Culburb project framework:

Untitled (Kwasieborski design)
The use of large scale media at the Ursus train station for the presentation of the survey concerning the identity of the district, conducted among residents.

Ursus District GPS-gardening (Jürgen Lehmeier)
A strategy based on creating an alternative map of Ursus attractions and interesting artifacts whose location is indicated by the locals. Project providing to make it available through the Geocaching GIS platform.

Additionally Jury have pointed two distinctions:

1952-2012 (Magdalena Prus)
Sound installation project relating to the occurrence of the Warsaw Philharmonic Orchestra at the workers club of Mechanical Works “Ursus” in 1952. The Orchastra performed symphonic poem, “Fable” of S. Moniuszko. This event was the basis of the documentary made by famous Polish director Andrzej Munk. The installation is an attempt to recall this significant events at its sixtieth anniversary.

The Cleaning (Maryna Tomaszewska)
A pragmatic action: cleaning and washing of the Ursus railway station building. Together with 10 local volunteers.

CULBURB (name merging “culture” and “suburbs”) is a project aimed at infusing life into the urban space of the suburbs of Central European capital cities by means of cultural acupuncture with tangible impact on the life of local communities, responsible for interactions between the inhabitants. The locations of the project have been selected in the suburbs of Warsaw, Budapest, Ljubljana, Vienna, Prague, Bratislava – all characterised by their own site-specific problems and varied potential. The project initiated by Centre for Central European Architecture in Prague is carried out with financial support of the EU Culture Programme, Visegrad Fund and European Cultural Foundation. The Polish part of the project is coordinated by Bęc Zmiana Foundation in the frame of the 5th edition of the festival Synchronicity. Projects for Warsaw of the Future, which pivots this year around promoting cities through architecture.

Culburb Ursus coordinator: Piotr Bujas
Culburb Ursus organiser: Fundacja Bęc Zmiana, Warsaw / www.funbec.eu
Culburb organiser: Centre for Central European Architecture, Prague / www.ccea.cz
Culburb co-organisers: Soho in Ottakring, Vienna; Kortárs Építeszeti Központ, Budapest; KUD C3, Ljubljana; Verejný podstavec, Bratislava; Centrum komunitného rozvoja, Bratislava
Synchronicity 2012 is carried out with a grant from the City of Warsaw and the Ministry of Culture and National Heritage of the Republic of Poland.

Inicjatywa dla zdegradowanych miast

admin — Tue, 08 May 2012 09:08:43 +0000

Inicjatywa Jessica (skrót od nazwy Joint European Suport for Sustainable Investment in City Areas) – to wspólne przedsięwzięcie Komisji Europejskiej, Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI) oraz Banku Rozwoju Rady Europy (CEB), mające na celu udzielanie niskooprocentowanych pożyczek na realizację zintegrowanych projektów miejskich. To instrument finansowy, powstały w celu wspomagania rozwoju miast. Dzięki niemu bardzo atrakcyjny kredyt można dostać na budowę ośrodka kultury, centrum konferencyjnego, ale też biurowca czy nawet galerii handlowej, a aplikować o niego mogą zarówno samorządy, jak i prywatni przedsiębiorcy – bo Jessica, w odróżnieniu od dotacji z funduszy europejskich, jest przeznaczona jest też na prywatne inwestycje komercyjne, przynoszące dochód. Najważniejszym warunkiem, jaki musi spełniać projekt, którego powstanie ma wspomagać pożyczka jest to, aby powstał na miejskim terenie zdegradowanym, podupadłym, mając na celu jego rewitalizację.
„Zakładana dochodowość inwestycji nie jest warunkiem koniecznym, by uzyskać wsparcie z programu JESSICA. Za to musi się one bezwarunkowo naprawiać to, co w miastach zniszczyły czas i postęp. I wpisywać w program rewitalizacji przygotowany przez lokalne władze”, pisze Anna Cieślak-Wróblewska w tygodniku „Przekrój”, opisując przykłady praktycznego zastosowania Inicjatywy Jessica w polskich miastach.

Z rządowej strony internetowej, poświęconej funduszowi, można dowiedzieć się ponadto, że „w ramach inicjatywy JESSICA kładziony jest nacisk na tzw. aspekt społeczny projektów realizowanych w ramach inicjatywy, który jest szacowany na podstawie przewagi pozytywnych oddziaływań zewnętrznych projektu miejskiego (tzw. elementów społecznych) nad częścią komercyjną inwestycji”. Bo nie wystarczy sam pomysł budowy centrum handlowego na terenie dawnej fabryki: planowana inwestycja, nawet prywatna, musi być ujęta w sporządzonym przez samorząd lokalnym planie rewitalizacji, musi być więc wpisana w większy, zintegrowany plan odnowy zdegradowanych terenów miejskich. Pomysłodawcy programu liczą, że owa inicjatywa wspomoże niejako „przy okazji” rozwój partnerstwa publiczno-prywatnego, przykładając się do wielowymiarowego rozwoju polskich miast i podnoszenia ich atrakcyjności.

Galeria Goplana w Lesznie

Jak do tej pory fundusze z Inicjatywy Jessica pozyskało pięć polskich województw: wielkopolskie, śląskie, pomorskie, mazowieckie i zachodniopomorskie – właśnie dobiegają końca pierwsze budowy, z nimi związane. Pożyczka z tego funduszu wspomogła m.in. budowę Galerii Goplana, centrum handlowego, budowanego w Lesznie na zdegradowanych terenach po byłych zakładach Goplana i Metalplast, czy Starego Browaru w Kościerzynie, obiektu handlowego, zlokalizowanego w miejscu zrujnowanego browaru w centrum miasta. W Tychach powstaje Pasaż Kulturalny Andromeda, centrum handlowo-rozrywkowo-kulturalne, wznoszone w miejscu od lat nieczynnego kina Andromeda, a w gdańskim Wrzeszczu – centrum promocji kultury, zlokalizowane na terenie dawnej jednostki wojskowej.

Wszystkie szczegóły na temat Inicjatywy Jessica znajdują się na stronie www.funduszeeuropejskie.gov.pl , opis innowacyjności tego przedsięwzięcia można przeczytać na www.pi.gov.pl

Tropiki i Jarzębina

admin — Mon, 07 May 2012 08:54:21 +0000

4 maja UEFA zaprezentowała oficjalny hymn Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej Euro 2012 – wybrany przez tę międzynarodową organizację, a więc niezależnie od państw-organizatorów Euro. Wykonuje go niemiecka piosenkarka Oceana.
„Endless Summer”, bo taki nosi tytuł piosenka, utrzymana jest z znanym z popularnych stacji radiowych rytmicznym, łatwym do podchwycenia i nucenia tanecznym stylu, a towarzyszy jej teledysk, który ma zapewne podnosić piłkarskie emocje.
W dynamicznie zmontowanym czterominutowym filmiku pojawiają się najbardziej znane obiekty architektury z miast, goszczących mecze Euro 2012, choć w nierównych proporcjach: jest gdański Żuraw i Długi Targ, warszawski Pałac Kultury i Stare Miasto, Stary Browar w Poznaniu, są wszystkie polskie stadiony (zdecydowanie najwięcej razy widać Stadion Narodowy), z Ukrainy zaś można zobaczyć tylko pojedyncze widoki z Kijowa, m.in. Plac Niepodległości, cerkiew Św. Andrzeja i stadion.
Jednak miasta, goszczące mecze Euro 2012 nie są jedynymi w tym teledysku. Sporo scen nakręcono m.in. w Berlinie czy pod Wieżą Eiffela, a wątek „fabularny” filmu dzieje się na tropikalnej plaży, pod palmami, pod którymi gra zespół reggae. Jeśli dodać do tego, że we fragmentach meczów, jakie widać w teledysku, dominuje drużyna Niemiec, okazuje się, że przeciętny europejski widz, który nie zna sztandarowych polskich zabytków (nie mówiąc już o ukraińskich) raczej nie zorientuje się, w jakich krajach rozgrywane będą mecze w 2012 roku.

Kilka dni przed tym, jak poznaliśmy utwór Oceany, Telewizja Polska ogłosiła wyniki plebiscytu na „Hit biało-czerwonych”, czyli piosenkę polskiej kadry na Euro. W głosowaniu publiczności zwyciężył, wzbudzając spore kontrowersje, utwór ludowego zespołu Jarzębina pt. „Koko Euro spoko”. Pochodzące z okolic Janowa Lubelskiego śpiewaczki pokonały zespoły Wilki i Feel, a nawet Marylę Rodowicz i to one wystąpią przed pierwszym meczem, jaki na Euro 2012 rozegra reprezentacja Polski.